Mục lục · 8 phần
Trả lời nhanh
Thuế hộ kinh doanh trên 3 tỷ đổi cách tính từ 2027. Theo Nghị định 68/2026 (Tạp chí Thuế đăng 07/03/2026), hộ từ 3 tỷ/năm bắt buộc nộp thuế thu nhập cá nhân trên lãi. Lãi ở đây là doanh thu trừ chi phí được trừ. Theo VnExpress, thuế suất là 17% với hộ 3 đến 50 tỷ. Khoản chi không có chứng từ hợp lệ thì không được trừ, nên bị tính như lãi.
Mười một giờ đêm ngày cuối tháng, anh/chị mở Zalo chuyển 15 triệu cho một bạn KOC vừa lên clip son, nội dung gõ vội “chị gửi nha em”. Xong quay sang laptop, quẹt thẻ Visa đứng tên người nhà nạp thêm 20 triệu Facebook Ads cho đợt 11.11. Chiều hôm đó còn chuyển tiền một lô hàng cho mối quen, không lấy hoá đơn vì lấy thì giá lên. Mấy con số là giả sử, còn thói quen thì chắc anh/chị nhận ra ngay.
Cả năm 2026, cách làm đó không tốn thêm đồng nào. Thuế của hộ đang tính theo phần trăm doanh thu, sàn tự trừ 1,5% trên từng đơn, chi bao nhiêu cũng chẳng ai hỏi. Thành ra không ai giữ hoá đơn, giữ cũng để làm gì đâu.
Sang năm 2027 thì mọi chuyện khác hẳn. Với hộ doanh thu từ 3 tỷ/năm, thuế tính trên lãi, mà lãi bằng doanh thu trừ những khoản chi có giấy tờ. Khoản 15 triệu “chị gửi nha em” thì không hợp đồng, cũng không biên nhận. Vậy thì 15 triệu đó đi đâu? Nếu bị loại khỏi chi phí, nó quay về cột lãi, và anh/chị nộp 17% trên một khoản lãi mình không hề cầm.
Bài này dành cho gian bán quanh 250 triệu/tháng trở lên. Khoản hở to nhất thường là tiền hàng, tôi sẽ nói thẳng ở phần tính thử. Nhưng trọng tâm là tiền ads và tiền KOC, vì đó là chỗ sửa xong trong một buổi chiều. Hạn sửa là 31/12/2026.
Thuế hộ kinh doanh trên 3 tỷ đổi cách tính ra sao từ 2027
Nghị định 68/2026 (được sửa bởi Nghị định 141/2026, áp dụng từ 01/01/2026) chia hộ kinh doanh làm ba nhóm. Dưới 1 tỷ/năm thì không phải nộp thuế (ngưỡng cũ là 500 triệu), tôi đã viết ở bài ngưỡng 500 triệu thuế bán hàng online. Từ 1 tỷ tới 3 tỷ được chọn tính theo phần trăm doanh thu hoặc theo thu nhập. Từ 3 tỷ trở lên thì bắt buộc tính theo thu nhập.
Hộ dự kiến vượt 3 tỷ trong năm 2026 được giữ cách tính cũ tới hết năm, sang 2027 thì chuyển hẳn. Nghĩa là thứ quyết định anh/chị vào nhóm nào là doanh thu dự kiến năm nay. Theo VnExpress, thuế suất trên phần lãi là 17% với hộ từ 3 đến 50 tỷ, trên 50 tỷ là 20%.
Còn 1,5% sàn trừ trên từng đơn theo Nghị định 117/2025 thì sao? Theo trang người bán của Shopee, đó là 1% thuế giá trị gia tăng cộng 0,5% thuế thu nhập cá nhân. Với hộ 6 tỷ, phần thu nhập cá nhân sàn đã trừ là 30 triệu. Shopee ghi người dưới ngưỡng được làm thủ tục hoàn phần đã trừ, tức đây là tiền nộp trước. Thành ra 30 triệu này nằm trong số thuế cả năm, nó không làm số đó nhỏ đi.
Thứ đổi lớn nhất nằm ở giá trị của một tờ hoá đơn. Khi thuế tính theo doanh thu, tờ hoá đơn tiền ads không đáng một đồng. Khi thuế tính theo lãi, mỗi tờ được chấp nhận đáng đúng 17% con số in trên nó. Bao năm quen tay vứt giấy, giờ phải tập giữ lại từng tờ.
Khung “chi phí không giấy tờ là lãi”
Tôi gọi gọn quy tắc này là chi phí không giấy tờ là lãi. Khoản chi không có chứng từ hợp lệ thì trong sổ thuế coi như chưa từng xảy ra. Tiền đã ra khỏi túi, nhưng trên giấy nó vẫn đứng ở cột lãi. Rồi phần lãi trên giấy đó bị đánh thuế bằng tiền thật, cứ 1 triệu chi không giấy là 170.000đ thuế.
Thế nào là chứng từ hợp lệ thì kế toán đọc văn bản gốc, tôi không liệt kê thay. Có điều một tin nhắn “chị gửi nha em” thì khó mà gọi là chứng từ.
Tiền ads quẹt thẻ người nhà cũng vậy. Tiền có đi qua ngân hàng thật, nhưng thẻ đứng tên người khác, sao kê lẫn tiền chợ, tiền học của con. Tách từng khoản ra để chứng minh là chi của hộ thì rất mệt.
Tính thử: hộ 6 tỷ/năm mất bao nhiêu vì chi tay
Giả sử một hộ bán mỹ phẩm doanh thu 6 tỷ/năm, shop thường trên Shopee. Năm 2027 hộ trả KOC 300 triệu bằng chuyển khoản tay, không hợp đồng. Thêm 600 triệu tiền Facebook Ads và TikTok Ads nạp bằng thẻ người nhà. Lãi thật sau mọi chi phí là 600 triệu, tức 10% doanh thu.
Nếu 300 triệu tiền KOC không được trừ, thuế thêm 300 × 17% = 51 triệu. Khoản ads 600 triệu thêm 102 triệu nữa. Cộng lại là 153 triệu thuế cho 900 triệu chi có thật mà không có giấy.
Nhưng tiền ads khác tiền KOC một chỗ. Biên lai của Meta, TikTok, Google là chứng từ của bên nước ngoài. Được tính là chi phí của hộ hay không, tôi chưa đọc được văn bản gốc nói rõ. Nếu không được, đổi thẻ cũng không lấy lại đồng nào của 102 triệu, nên bảng dưới tính cả hai trường hợp.
| Giả sử hộ 6 tỷ/năm, lãi thật 600 triệu | Lãi tính thuế | Thuế thu nhập cả năm | Thuế chia cho lãi thật |
|---|---|---|---|
| Đủ giấy mọi khoản | 600 triệu | 102 triệu | 17% |
| Đã ký hợp đồng KOC, biên lai ads nước ngoài vẫn không được trừ | 1,2 tỷ | 204 triệu | 34% |
| Không sửa gì: thiếu giấy 900 triệu KOC và ads | 1,5 tỷ | 255 triệu | 42,5% |
| Thiếu thêm 1,2 tỷ tiền hàng nhập không hoá đơn | 2,7 tỷ | 459 triệu | 76,5% |
| Nếu áp được cách tính 0,5–2% trên doanh thu sau khi trừ 1 tỷ | không tính theo lãi | 25–100 triệu | 4,2–16,7% |
Mỗi dòng thuế ở trên đã gồm 30 triệu sàn trừ trước. Dòng không sửa gì thì cuối năm còn nộp 225 triệu. Thuế giá trị gia tăng không có trong bảng, vì nguồn tôi có không nói hộ từ 3 tỷ đổi cách tính phần này.
Dòng thứ tư là chỗ tôi phải nói thẳng: khoản hở to nhất thường không nằm ở ads. Giả sử giá vốn của hộ này là 2,4 tỷ, tức 40% doanh thu, và một nửa nhập từ mối quen không lấy hoá đơn. Nếu 1,2 tỷ đó bị loại thì thuế thêm 204 triệu, to hơn KOC và ads cộng lại. Vậy sao tôi vẫn để ads đứng giữa bài? Tại vì tiền hàng sửa chậm, lấy hoá đơn thì mối thường báo giá khác, có khi phải đổi mối. Còn thẻ nạp ads thì đổi xong trong một buổi chiều.
Dòng cuối thì ngược hẳn mọi dòng trên. Theo VnExpress, nếu không chứng minh được chi phí thì thuế là 0,5–2% trên doanh thu sau khi trừ 1 tỷ (theo Nghị định 141/2026). Với hộ 6 tỷ, mức cao nhất là 2% × 5 tỷ = 100 triệu, thậm chí thấp hơn dòng đủ giấy 2 triệu. Vậy cứ để thiếu giấy cho rẻ? Tôi không dựa vào lối đó, và lý do nằm ngay trong nguồn. Tạp chí Thuế ghi nhóm từ 3 tỷ là bắt buộc tính theo thu nhập, còn câu của VnExpress không nói nó áp cho nhóm nào. Đặt cả năm thuế vào một câu chưa rõ thì liều quá.
Đặt các con số này cạnh lần Shopee tăng phí gần nhất. Ngày 23/05/2026, phí cố định ngành Sắc Đẹp của shop thường lên từ 14% thành 17%. Giả sử cả 6 tỷ đều tính phí ngành này, tức trường hợp cao nhất, 3 điểm phần trăm đó là 180 triệu một năm.
Đợt tăng phí tháng 5, chủ shop nào cũng ngồi tính đi tính lại. Vậy mà phần thuế gỡ được nhờ giấy tờ ads và KOC, từ 51 tới 153 triệu, ít ai đặt bút tính. Mức 153 triệu đã bằng khoảng 85% khoản tăng phí kia, và khoản này tự gỡ được, ít nhất phần KOC.
Muốn đưa nó vào sổ hằng tháng, anh/chị thêm vào bảng lãi lỗ một cột “khoản này có giấy chưa”. Thiếu cột đó, bảng vẫn đang báo lãi theo luật của năm 2026.
Phản biện: xưa nay có ai kiểm đâu
Câu tôi nghe nhiều nhất: shop online thì ai mà soi, xưa nay chi tay có sao đâu. Lập luận này có phần đúng, nhiều năm qua hộ bán online ít bị hỏi tới chi phí thật.
Nhưng nó bỏ qua một chỗ lệch. Từ 01/07/2025 sàn khấu trừ và nộp thuế thay trên từng đơn, nên số doanh thu của gian đã nằm sẵn ở phía thuế. Còn chi phí thì không ai nộp hộ anh/chị một tờ giấy nào. Hoá ra lúc bị hỏi, người phải chứng minh là mình, và một lời kể thì không trừ được đồng thuế nào.
Làm gì trước 31/12/2026, theo thứ tự
Trước hết là quy tắc chọn có làm hay không. Đừng chia đều 3 tỷ cho 12 tháng, vì quý 4 có 11.11, 12.12 và Tết thường nặng nhất. Lấy tỷ lệ quý 4 trong doanh thu năm 2025 của chính gian. Ngưỡng 9 tháng là 3 tỷ × (1 trừ tỷ lệ đó).
Giả sử quý 4 năm ngoái chiếm 35%, ngưỡng là 3 × 0,65 = 1,95 tỷ. Gian đã qua 1,95 tỷ sau 9 tháng thì coi như năm nay vượt 3 tỷ, làm từ bây giờ.
Các bước dưới đây xếp theo số tiền đang hở, khoản to trước:
- Tuần này, lấy sao kê 9 tháng của mọi thẻ và tài khoản đang trả tiền hàng, ads, KOC, ship, bao bì. Tô vàng từng khoản chi cho gian mà không có hoá đơn hay hợp đồng. Cộng lại, chia cho 0,65 (nếu quý 4 năm ngoái chiếm 35%) ra con số cả năm, rồi nhân 17%.
- Tiền hàng: hỏi từng mối xem lấy hoá đơn thì giá đổi bao nhiêu. Mối đòi thêm dưới khoảng 20% thì lấy hoá đơn vẫn lời hơn.
- Mở một tài khoản và một thẻ đứng tên hộ, chỉ dùng cho gian. Mọi tài khoản quảng cáo Facebook, TikTok, Google đổi sang thanh toán bằng thẻ này.
- Ký hợp đồng với KOC và affiliate ngoài sàn. Hợp đồng ghi rõ số clip, giá, trả bằng chuyển khoản từ tài khoản hộ, lưu kèm link clip.
- Mỗi tháng một lần, tải hoá đơn, biên lai quảng cáo và sao kê về một thư mục đặt tên theo tháng. Mười lăm phút mỗi tháng rẻ hơn nhiều so với lục cả năm lúc quyết toán.
- Gọi cho kế toán ngay trong tháng 10, hỏi hai câu. Biên lai Meta, TikTok, Google có được trừ không? Cách 0,5–2% trên doanh thu có áp cho hộ từ 3 tỷ không? Hai câu này quyết định anh/chị đang đứng ở dòng nào của bảng.
Sao ngưỡng ở bước 2 lại là 20%, cao hơn 17%? Giả sử lô hàng 100 triệu, mối đòi thêm 10% để xuất hoá đơn. Anh/chị trả 110 triệu, được trừ 18,7 triệu thuế, chi phí thật còn 91,3 triệu, vẫn rẻ hơn 100 triệu không giấy. Điểm hoà là 100 chia 0,83, khoảng 120 triệu.
Làm xong bước tô vàng, nhiều chủ shop thấy sợ con số. Sợ lúc này là đúng lúc, vì con số đó vẫn còn sửa được. Lúc quyết toán năm 2027 mà không phải ngồi lục sao kê, anh/chị sẽ thấy nhẹ người.
Người làm tốt nhìn hoá đơn khác hẳn
Chỗ khác nhau quan sát được nằm ở lúc chốt deal KOC. Người bán thường hỏi KOC bao nhiêu tiền một clip. Người làm tốt hỏi thêm một câu: em ký hợp đồng và nhận chuyển khoản từ tài khoản hộ được không?
Tại vì clip có giấy giá 10 triệu được trừ 1,7 triệu thuế, chi phí thật chỉ còn 8,3 triệu. Clip không giấy giá 10 triệu thì tốn đúng 10 triệu. Muốn so cho công bằng, lấy giá của bạn không ký hợp đồng chia cho 0,83, tức nhân khoảng 1,2. Một clip 10 triệu không giấy ngang một clip khoảng 12 triệu có giấy. Bạn báo 11 triệu có giấy thì rẻ hơn thật, dù báo giá trông đắt hơn.
Cách so này dùng ngay được khi lọc KOC ở bài tìm KOC qua TikTok Creator. Còn khi tính biên lợi nhuận gộp từng mã xong, tới bước lãi sau thuế thì trừ thêm 17% của mọi khoản chi chưa có giấy gắn với mã đó.
Ở các gian tôi chạy, tiền ads do chủ shop tự nạp. Từ năm nay, câu “anh/chị nạp ads bằng thẻ của ai” đáng hỏi ngay buổi đầu, trước cả chuyện ROAS. Hỏi muộn một năm, nếu biên lai ads được trừ, là tiếc 17% của cả năm tiền ads.
Khi nào khung này tính sai
Đầu tiên, tôi làm quảng cáo, không làm kế toán. Các con số trên là phép tính minh hoạ, khoản nào được trừ thì kế toán của anh/chị quyết.
Thứ hai, nếu cách 0,5–2% trên doanh thu áp được cho hộ từ 3 tỷ, dòng cuối của bảng thành dòng rẻ nhất và khung này yếu đi nhiều. Tạp chí Thuế ghi nhóm này bắt buộc tính theo thu nhập, nghiêng về phía không áp. Nhưng tôi chưa đọc được văn bản gốc nào nói thẳng.
Thứ ba là tồn kho và sổ sách. Hai bài Tạp chí Thuế ghi hộ chuyển sang tính theo thu nhập phải chốt giá trị tồn kho, tài sản cố định tại 31/12/2025. Hộ chuyển hẳn từ 2027 dùng mốc đó ra sao thì tôi chưa thấy văn bản gốc. Nghị định đòi sổ sách tới đâu, nguồn của tôi cũng không ghi. Thành ra bài không đưa ngưỡng thuê kế toán.
Cuối cùng, hộ từ 1 tỷ tới dưới 3 tỷ còn được chọn tính theo phần trăm doanh thu, nên khung chỉ đúng khi anh/chị chọn tính theo lãi. Gian đã chạy dưới dạng công ty thì luật thuế khác, bài này không áp vào được.
Tin nhắn “chị gửi nha em” lúc mười một giờ đêm năm 2027 vẫn gửi đi được như thường. Chỉ có điều nó có thể kèm theo 17% tiền thuế. Và sẽ không ai nhắn lại cho anh/chị biết.
Câu hỏi thường gặp
Hộ kinh doanh trên 3 tỷ tính thuế theo lãi từ khi nào?
Từ năm 2027 với hộ dự kiến vượt 3 tỷ trong năm 2026. Theo Nghị định 68/2026 (Tạp chí Thuế, 07/03/2026), các hộ này được tính theo phần trăm doanh thu tới hết 2026. Sau đó chuyển hẳn sang tính trên doanh thu trừ chi phí được trừ.
Thuế suất cho hộ trên 3 tỷ là bao nhiêu?
17% trên phần lãi với hộ doanh thu từ 3 đến 50 tỷ/năm, theo VnExpress. Trên 50 tỷ thì thuế suất là 20%. Lãi ở đây là doanh thu trừ chi phí có chứng từ hợp lệ, không phải số lãi anh/chị tự nhẩm.
Sàn đã trừ 1,5% thuế rồi thì còn phải lo không?
Vẫn còn phải lo. Trong 1,5% đó chỉ có 0,5% là thuế thu nhập cá nhân, với hộ 6 tỷ là 30 triệu, và đó chỉ là phần nộp trước. Thuế cả năm tính trên lãi là 255 triệu thì cuối năm còn 225 triệu.
Tiền Facebook Ads quẹt thẻ cá nhân có được trừ chi phí không?
Chưa chắc, kể cả khi đổi sang thẻ đứng tên hộ. Biên lai Meta là chứng từ nước ngoài, được trừ hay không cần kế toán xác nhận.
